“Ya sev ya terk et” Sözü Kime Ait?


 

Türk Tarihi /Dr. Rıza NUR

 

 

Bir tartışmadır gidiyor.

 

“Ya sev ya terk et” sözü kime ait?

 

Başbakan Erdoğan, önceki hafta söylediği, sözler medyada “özetlenerek” ve bildik sloganlarla bağlantı kurularak böyle verildi.

 

Pek Erdoğan, 10 Kasım’da AK Parti Hakkari Merkez İlçe Teşkitatı’nın kongresinde ne söylemişti. Önce onu okuyalım. Sözler kelimesi kelimesine şunlar idi:

 

“Biz ne dedik? 'tek millet' dedik. Ne dedik? 'tek bayrak' dedik. Ne dedik? 'Tek vatan' dedik? Ne dedik? 'Tek devlet' dedik. Buna kim karşı çıkabilir yahu? Buna karşı çıkabilenin bu ülkede yeri yok. Buyursun istediği yere gitsin. Bundan daha normal şey ne olabilir.”

 

İşte son günlerin tartışma gündemine oturan sözlerin orjinali bu. 11 Kasım tarihli gazeteler ve sonrasında bu yorumlu haberlerden yazarların yaptığı yorumlarda bu sözler özetlendi ve iki emir kipi ile bir çift edata indirgendi:

 

“Ya sev ya terk et.”

 

Bu sözler böyle özetlenince Erdoğan çıkıştı. Kendisinin öyle söylemediğini, “Ya sev, ya terk et” sözünün patentinin MHP’ye ait olduğunu öne sürdü. “Tayyip Erdoğan, bugüne kadar hiçbir yerde ‘ya sev ya ter et’ ifadesini kullanmamıştır. Bunun patenti MHP’ye aittir, AK Parti’ye ait değildir. Ben bu ifadenin karşısında olan biriyim” dedi.

 

MHP lideri Devlet Bahçeli, yapıştırılmak istenen yaftanın partisinin yakasına yapışacağı endişesiyle çıkıştı:

 

“Sayın Başbakan bu tür şeyleri alışkanlık haline getirdi. İncelemeden konuşuyor. Doğru olmazsa iftira olur, iftira atıyor. Böyle bir sloganı kullanmak istesek, kime kullanırız? Başbakan'a kullanırız. 'Ya sev MHP'yi ya git' deriz. Başkasına neden söyleyelim?”

 

Bu açıklamalardan sonra “ya sev ya terk et” sloganı kapı önüne konulan sahipsiz bir çocuk gibi orta yerde kaldı. “Veled-i zina” sanılarak sokağa atılan bu ifade ne zaman hayatımıza girdi? Bu sözler, dört koldan araştırılmaya başlandı.

 

Gerçi bu sloganın yıllardan beri ülkücü kesim tarafından kullandığı biliniyordu. Özellikle PKK terörüne karşı tepkiler dile getirilirken bolca yazılı belge olarak arabalardan duvarlara kadar geniş bir alanda kullanıldı. Üç hilalle yan yana yer aldı.

 

Bütün bunların hiç biri bu sözlerin MHP’ye ait olduğunu göstermiyor. Bir “ürünü” beğenip kullanmak patentinin ona ait olduğunu göstermez.

 

Bu sözlerin kaynağına ilişkin ilk ciddi çıkış, MHP’li dostum Nazif Okumuş’tan geldi. Okumuş katıldığı bir televizyon programında hükmünü verdi. Okumuş, “Arşivlere göre, ‘ya sev ya terk et’ sözünü ilk kullanan ırkçı Fransız lider Jean-Marie Le Pen” dedi.

 

Ragıp Bayraktar ise “Yeni Başlayanlar İçin Ülkücülük” isimli kitabında ülkücü kesimin bu sözü Vietnam Savaşı’na gitmek istemeyenlere karşı ABD’li aşırı milliyetçilerin “Love it or leave it” ifadesiyle kullandığını ileri sürdü.

 

 

İLK KULLANAN DR. RIZA NUR İDİ

Aslında bu sözün sahibi, hiç adı gündemde olmayan birisi. Dr. Rıza Nur. Cumhuriyet’in kurucu isimlerinden ve Lozan görüşmelerinin ikinci murahhası olan görev yapan Dr. Rıza Nur, Sıhhat (Sağlık) ve (Maarif) Milli Eğitim bakanlıkları görevlerinde bulundu. Dr. Rıza Nur, sonradan Toker Yayınları arasında çıkan 14 ciltlik “Türk Tarihi” eserinde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait önemli bilgiler paylaşıyor. Özellikle Osmanlı’nın yıkılış sürecine ilişkin başka yerde pek rastlanmayan yaklaşımlarla “çöküşün nedenleri”ni anlatıyor.

 

Osmanlı’nın “gayr-i milli” devirler diye nitelendirdiği dönemlerde Türkler’in aşağılandığını ve sindirilmeye çalışıldığını öne sürüyor. Gayr-i milli dönemde “milli ruhun kaldırılıp Müslümanlık, biraz sonra Osmanlılık ve Müslümanlık ruhu konduğunu” ifade ediyor.

 

Bu unsurların Arap, Arnavut ve Çerkezlik gibi kendi milliyetlerine sıkı bir şekilde bağlı olduğunu söyleyen Rıza Nur, bu insanlardan bu topraklara bağlılıklarını ister. Rıza Nur, devamında, şöyle diyor:

 

”Onlardan istediğimiz sade Türkçe konuşmak ve bir Türk gibi düşünmektir, başka değil. Bunu istemiyenler memleketi terk etmelidir. Namusun icabı budur.”

 

İşte, Meşrutiyet öncesinde başlayan ve Cumhuriyet ile birlikte zirveye çıkan Türkçülük yaklaşımı çerçevesinde Dr. Rıza Nur’un bu sözleri geniş yankı buldu. 1924-1926 yılları arasında yazdığı “Türk Tarihi” sonraları çok tartışıldı.

 

Dr. Rıza Nur’un “İstemeyenler memleketi terk etmelidir” sözü, sonraları sloganlaştırıldı ve “Ya sev ya terk et”e dönüştü.

 

Erdoğan da Bahçeli de gönlünü rahat tutsun.

 

/Ünal TANIK

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !